Chabad- Lubavitch Nederland ::Chanoeka::

De geschiedenis van Poeriem

Gevaar in Ballingschap

Het joodse moreel stond op een bijzonder laag niveau. De Tempel in Jeruzalem was verwoest, het joodse land bezet en de bevolking al bijna 70 jaar verspreid over vreemde landen. Het door de Profeten voorspelde einde van de ballingschap was nog niet gekomen en assimilatie aan de omgeving betekende een groot gevaar.

Uitgerekend toen verscheen de vijand om zijn misdadige plannen uit te voeren. Deze keer was het Haman, een afstammeling van het volk Amalek, dat het joodse volk eens, uit haat, lafhartig had aangevallen. Haman beraamde zijn plan om voor eens en altijd “het joodse probleem” op te lossen, namelijk: door iedere joodse man, vrouw en kind binnen één enkele dag uit te roeien.

En bijna lukte het, ware Mordechai er niet geweest. Mordechai, een afstammeling van

koning Saul en een raadsheer van koning Achasjwerosj, onderkende het gevaar. Gehuld in rouwkleding en bestrooid met as ging hij naar de poort van het paleis, waar hij de joden opriep zich te verenigen en terug te keren naar het leven van Tora en Traditie. Zijn nicht Esther, die intussen koningin van het Perzische rijk was geworden, liet hem roepen. Hij liet haar zeggen naar de koning te gaan om te pleiten voor haar volk. Zij was bang om te gaan, maar zij zag in dat zij geen andere keuze had. Na drie dagen van vasten en tesjoewa, berouw en inkeer– zij had daartoe alle joden van Sjoesjan opgeroepen- ging zij naar de koning....…

Het is een geschiedenis van grote moed en zelfopoffering. Vooral van koningin Esther en van Mordechai, maar uiteindelijk ook van het hele joodse volk. Want gedurende de periode van een heel jaar was er niet

één jood die er voor koos zich te laten bekeren, zelfs niet om zijn leven te redden. Het volk was gemotiveerd en geheel en al bereid terug te keren tot een leven van Tora en Mitswot en gedurende dat jaar, vanaf Hamans besluit tot de vastgestelde dag van de strijd, nam het geloof en de bereidheid steeds meer toe in kracht.

Als gevolg daarvan waren zij in staat tegen hun vijanden op te staan en hen op de dertiende van de maand Adar te verslaan, de dag dus die door Haman was bestemd voor de “eindoplossing”.

Het joodse volk had zijn ware karakter getoond. Daarmee hadden de joden het recht verdiend de ballingschap te verlaten, terug te keren naar het joodse land en de Tempel te herbouwen.

Het woord “megilla” betekent rol. De Megilla van Esther vertelt over, zoals al eerder opgemerkt, Hamans plan om het joodse volk te vernietigen en hoe dit plan op wonderbaarlijke wijze werd verijdeld. Om de miraculeuze gebeurtenissen van Poeriem opnieuw te beleven, luisteren wij naar het voorlezen van de Megilla, ‘s avonds wanneer Poeriem begint en overdag.
Dit jaar zal dat Maandag avond 13 maart zijn en nogmaals op Dinsdag 14 maart overdag.

Zorg voor arme mensen is het hele jaar een mitswa (gebod). Maar vooral op Poeriem is het een speciale mitswa aan de armen te denken.
Het beste is het direct aan de armen te geven. Als u geen armen kent, doet u dan enkele muntstukken in een Tsedaka busje waarvan de inhoud voor behoeftigen is bestemd.
In de Megilla wordt deze mitswa “matanot la'evjoniem” genoemd.

Poeriem legt de nadruk op de Joodse eenheid en vriendschap. Dit wordt tot uitdrukking gebracht door het zenden van geschenkjes in de vorm van voedsel aan vrienden en familieleden.
Gebruikelijk is tenminste twee soorten voedsel te sturen die direct gegeten of gedronken kunnen worden, zoals gebak, vruchten of drank; een vriend aan een vriend, een vriendin aan een vriendin.
In de Megilla wordt dit “misjloach manot” genoemd. Wij spreken vaak van sjlachmones.

Zoals op alle feesten, wordt ook Poeriem gevierd met een feestelijke maaltijd in de geest van Poeriem. Deze maaltijd eet men Poeriem in de middag. Als u alleenstaanden kent, nodig hen dan uit.

Op het eerste gezicht lijkt de Megilla, de Rol van Esther, dat het wonder van Poeriem vertelt, meer op een spionage- en avonturenroman dan op een Heilig Boek. In feite wordt de naam van G'd in deze gecompliceerde geschiedenis van slechte ambities en paleisintriges niet één maal vermeld. Toch kunnen wij tussen de ingewikkelde details van de Megilla de onmiskenbare hand van de G'ddelijke Voor-zienigheid ontdekken. En zo is het algemeen: hoe nauwkeuriger wij naar de wederwaardigheden van de mensheid kijken, hoe meer wij ontdekken dat elke "samenloop van omstandigheden", elke schijnbaar onbetekende gebeurtenis, nauwkeurig is gearrangeerd door de hand van G'd.

Toen Haman het joodse volk bij koning Achasjwerosj aanklaagde, argumenteerde hij: "er is een volk, verspreid en verdeeld over de volkeren…... En hun wetten zijn anders dan die van welk ander volk ook." Wat Haman zich niet realiseerde was dat juist deze "beschuldiging" de sleutel voor onze verlossing bevatte en de uiteindelijke overwinning op zijn misdadig plan. Inderdaad, is het joodse volk "één volk" en door het versterken van deze eenheid en door het het houden aan Tora
en Mitswot, kan men overleven wij. Vijanden die het volk aanvallen en vernietigen, doen zich in iedere generatie voor, maar wanneer het joodse volk de unieke erfenis bevestigt en vasthoudt aan onze wezenlijke joodse aard, zal de vijand overwonnen worden.

Mordechai, de jood, de joodse leider van zijn tijd, slaagde erin zijn volk te verenigen om Haman te verslaan. De Megilla vertelt ons dat hij boog noch knielde. Hij weigerde iets af te doen aan de eeuwige waarden van de Tora, ook al riskeerde hij daarmee zijn eigen leven.
Interessant: door joodse kinderen de Tora te leren en het joodse volk te bewegen terug te keren tot het naleven van de Tora, redde hij ons niet alleen van de vernietiging, maar won hij ook het respect van koning Achasjwerosj en werd hij benoemd tot diens onderkoning die nieuwe welvaart bracht aan alle landen van het Perzische imperium.

De les voor ons is duidelijk: alleen door grotere trouw aan het joods erfdeel kan het joodse volk overleven verzekeren. Alleen dan kunnen wij de volkeren van de wereld er toe brengen goed en rechtvaardig te leven zoals G'd dat van hen verwacht.

Zoals dit voor alle mitswot geldt, moedig de kinderen aan de mitswot voor Poeriem te vervullen. Jongens en meisjes van 13 en 12 jaar, zijn net als de volwassen-en verplicht alle Poeriem mitswot na te komen.

Kinderen zijn origineel, vooral als het er op aan komt plezier te maken op Poeriem. Zij mogen lawaai maken tijdens het lezen van de Megilla wanneer de naam van Haman wordt genoemd. Zij mogen stampen met hun voeten, draaien met hun ratelaars en lekker veel lawaai maken.

Een van de voorschiften van Poeriem is zoals gezegd, het (horen) lezen van de Megilla, de Rol van Esther, waarin het

wonder van Poeriem wordt verteld. De Talmoed vertelt ons dat degene die de Megilla van achteren naar voren leest, niet aan zijn verplichtingen voldoet. Onze geleerden leggen uit dat "van achteren naar voren" niet alleen betekent in omgekeerde volgorde; maar ook dat degene die de Megilla leest als alleen maar een oud verhaal van wat eens is gebeurd de essentie ervan mist Het Poeriemverhaal is van directe betekenis voor onze hedendaagse wereld.

Helaas, men behoeft niet lang te zoeken om Hamans erfgenamen in deze moderne tijd te vinden. Te allen tijde zijn er intriganten geweest wier streven het was het joodse volk tot zondebok te maken en ons, de hemel verhoede, van de aardbodem weg te vagen. Maar wanneer zij opstaan om ons te vernietigen, worden hun plannen verijdeld door de miraculeuze hand van G'd. Eén van de meest treffende recente voorbeelden was de Eerste Golf Oorlog in 1991; die werd gevoerd in hetzelfde gebied waar de Poeriemgeschiedenis plaatsvond en die zegevierend op Poeriem werd beëindigd!.

Gedurende onze eeuwenlange geschiedenis hebben wij steeds weer wonderen beleefd. Maar misschien het grootste wonder is dat wij ondanks eeuwen van vervolging nog steeds als jood volk bestaan, dankzij G'd. Bijna tweeduizend jaar zijn wij in ballingschap, hopend op en biddend voor de uiteindelijke algehele Verlossing, de Verlossing die voorgoed een einde zal maken aan ballingschap en lijden. Moge de viering van Poeriem de komst van de Masjieach bespoedigen, die door G'd geïnspireerd vrede en voorspoed aan alle volkeren van de wereld zal brengen.

Hamantaschen zijn een traditionele Poeriemdelicatesse;
een driehoekig baksel gevuld met maanzaad of iets zoets.

Ingrediënten:

· 225 gram suiker
· 80 ml olie
· 115 gram margarine
· 3 eieren

· 125 ml jus d'orange
· 1 kilo bloem
· 3 theelepels bakmeel
· 1 theelepel zout
· 1 geklopt ei
· 1 kilo maanzaad

Roer de suiker, olie en margarine. Voeg de eieren en het sap toe en roer goed. Vermeng het met droge ingrediënten en kneed het tot een bal. Deel het in vieren. Rol ieder deel erg dun uit (ongeveer 3 mm) op een met meel bestrooide ondergrond. Snij het deeg met de rand van een glas, afhankelijk van de gewenste grootte, in cirkels. Leg ½ tot ? theelepel met de vulling in het midden van iedere cirkel.
Vouw het deeg om de vulling tot een driehoek. Verhit de oven voor tot 180° C. Bestrijk het deeg voor het bakken met geklutst ei. Leg het op een ingevet bakblik of folie.
Bak op 180° C. gedurende ongeveer 20 minuten.
Het resultaat is 4 dozijn Hamantaschen.