WERELDVERBETERAAR - FEESTVERSIERDER
EN DE CHAMEETSOGRAAF (Pesach)
EN DE REIS OM DE WERELD (Sjawoe'ot)
IN HET HOL VAN DE LEEUW
EN HET 27.14.252 HM-MYSTERIE (Tisjri)
EN DE VERDWENEN MENOROT (Chanoeka)
DE RUIMTE IN (Toe Bisjwat)
SPEURT NAAR POERIEM (Poeriem)
ZIET ZE VLIEGEN (Pesach)
Over GEHEIM AGENT 613
(de rest komt binnenkort)
EN DE GEESTVERVUILERS
MET WERKVAKANTIE
EN DE EENMAANDSJOOD (Tisjri)
HELPT DIENA MIETJE
EN DE LONG AGO VIEW AND SOUND RECEIVER (Chanoeka)
EN DE POLARISATIE BRIL
EN DE SINGING RABBI (Poeriem)
DOOR PEESJANG EN REESJANG ONTVOERD! (Pesach)
EN HET EINDE DER TIJDEN
DE GEHEIME CODES VAN GEHEIM AGENT 613
GEHEIM AGENT 613
WERELDVERBETERAAR - FEESTVERSIERDER
Er was eens een man. Hoe hij heette weet ik niet. Want dat mocht hij
niet zeggen. Wel vertelde hij mij dat hij Geheim Agent was. GA 613 van
het Jeetser Tov Corps.
GA legde mij uit hoe hij Geheim Agent was geworden en waarom het Jeetser
Tov Corps was opgericht. Dat zat zo vertelde hij:
Eens, eerder, op een mooie lentedag, liep GA 613 door de straten van
de stad. Ogen en oren gaf hij de kost. Dat was hij altijd al gewend.
Plotseling werd zijn aandacht getrokken. In een brede laan met veel bomen
en groen en banken voor vermoeide wandelaars zag hij een gebouw waar eigenlijk
niets bijzonders aan was. Maar juist dàt maakte het gebouw zo verdacht!
`J.Tser' stond er op een bord aan de gevel. `Horro'R Centre'.
Onze man las de woorden nog eens aandachtig over. J.Tser....Horro'R Centre....
Hij vroeg zich af of dat wat te maken kon hebben met de jeetser hara.
Want iedereen heeft in zich een kracht om góéd te zijn en
góéd te doen: de jeetser tov, het engeltje in de mens. Maar
er is ook een bengeltje, de jeetser hara. En die J.Tser van het Horro'R
Centre zou daar best eens mee te maken kunnen hebben!
Onze Geheim Agent liep onopvallend naderbij, ging op een bank voor het
huis zitten, zette z'n walkman aan en luisterde.
Het was geen gewone walkman. O, nee. Het was een electronisch afluisterapparaat.
HIFI. Haarfijn kon GA horen wat er in het huis werd besproken.
Wat hij hoorde?
Hij hoorde een zeurderige stem zeggen: `Het gaat niet goed met ons. De
wereld wordt steeds beter. De mensen worden minder slecht. Ze gaan weer
een doel in het leven zoeken. Als we niet uitkijken, verliezen wij de
strijd!'
`Wat kunnen wij doen?' hoorde GA iemand vragen.
`Als het ons niet lukt de mensen slechte dingen te laten doen,' hoorde
hij de zeurderige stem antwoorden, `dan moeten wij er in ieder geval voor
zorgen dat de mensen geen goede dingen doen!'
`Zoals?' vroeg weer een andere stem.
`Ik zal het jullie uitleggen,' ging de zeur verder. `Het joodse jaar is
een en al feest. Dat mag niet mogen! Er zijn veel, te veel, vrolijke en
mooie dagen. Neem Pesach, het joodse Pasen. Er worden dan matses gegeten.
Met pekelvlees. Heerlijk! Of met boter en bruine suiker. Zalig! Neem Rosj
Hasjana, het joodse Nieuwjaar. Appel met honing staat dan op het menu.
Verrukkelijk!'
`Behalve eten, dóén ze ook iets?' werd er gevraagd.
`Zeker, zeker,' antwoordde de zeur. `De ene keer wordt er op een ramshoorn
geblazen. Dan weer met een tak gezwaaid of met een rateltje gedraaid.
En ga maar door!'
De zeur pauzeerde even. Toen ging hij verder, met stemverheffing: `Wij,
agenten van het Horro'r Centre gaan daar een eind aan maken. Keihard.
En we zùllen ons doel bereiken: géén joodse feesten
zullen er meer worden gevierd!!!'
GA 613 spitste de oren. Geen joodse feesten meer? Kom nou!
Snel deed hij zijn walkman af en even onopvallend als hij was gekomen,
ging hij weer weg. Onmiddellijk begon hij aan een tegenactie.
Alle joodse gemeenten, instellingen, scholen, communitycentres, bejaardentehuizen;
alle verenigingen, stichtingen, clubs, sjmoezgroepen;
alle leden van besturen, raden, comité's, commissies, subcommissies
werden gewaarschuwd. Groot alarm!
En wat was het resultaat?
Het Jeetser Tov Corps werd opgericht, met allemaal Geheime Agenten die
het jeetser-tov-gevoel van de mensen om góéd te zijn en
góéd te doen, gingen versterken. Om te strijden tegen de
Horro'R Centre figuren die de wereld alleen maar slechter wilden maken.
En zo was onze man Geheim Agent geworden, GA 613, met als opdracht: wereldverbeteraar
en feestversierder. Om er voor te zorgen dat de joodse feestdagen vrolijk
en blij zouden worden gevierd.
En hij was direct aan de slag gegaan!
GEHEIM AGENT 613
en de chameetsograaf
Inderdaad, Geheim Agent 613 was direct aan de slag gegaan. En nu zat onze man in het actiecentrum van het Jeetser Tov Corps op de achttiende verdieping bij de chef. Hij wilde weten waarop hij speciaal met het oog op het komende Pesachfeest, het joodse Pasen, moest letten.
`Weet je wat dit is?' vroeg de chef aan GA.
`'t Ziet eruit als een horloge.'
`Nee, het is geen horloge. Het is een chameetsograaf.'
`Pardon?!' vroeg GA 613. `Een wat?'
`Een chameetsograaf,' herhaalde de chef. `Een nieuw soort chameetsmeter.'
`Kan dat apparaat dan chameets meten?' vroeg GA ongelovig.
`Inderdaad,' legde de chef uit. `Chameets is, zoals je weet, alles wat
van meel gemaakt is en dat gerezen is of gegist. Bijvoorbeeld brood, koek,
havermout, bier. Op Pesach mag er geen chameets worden gegeten. Men mag
het zelfs niet in bezit hebben!'
`En daarvoor is dus die chameetsograaf,' begreep GA.
`Inderdaad,' zei de chef weer. `Het is een electronisch apparaat dat zo
is geprogrammeerd dat je ermee te weten kan komen of er bij iemand nog
chameets in huis is. Als dat per ongeluk is gebeurd gaat er een waarschuwingslampje
branden. Is het opzettelijk dan hoor je een zoemtoon. De wijzer geeft
aan om hoeveel gram chameets het gaat. Bovendien wordt dat tot in milligrammen
nauwkeurig digitaal aangegeven.'
`En wat is nu mijn opdracht?' wilde GA weten.
`Je gaat de huizen langs,' antwoordde de chef, `om de mensen Goed Jomtov-Prettige
Feestdagen te wensen. Je biedt ze dit boekje over Pesach aan. Daarin kunnen
ze lezen over de betekenis van dit schitterende feest, over de prachtige
gebruiken, hoe je de twee seideravonden aan het begin van Pesach viert
en nog veel meer. En intussen let jij op de chameetsograaf.'
GA 613 slaakte een diepe zucht. De opdracht leek hem niet gemakkelijk.
Want hij begreep wel dat zijn taak er niet alleen maar uit bestond bij
iemand thuis chameets te ontdekken. Hij zou er voor moeten zorgen dat
het chameets werd weggedaan.
Vragend keek GA 613 zijn chef aan. `En dan?' vroeg hij. `Wat moet ik doen
als iemand inderdaad nog chameets bezit?'
`Hoe je dat aanpakt moet je ter plekke beslissen. Je weet dat je met vriendelijke
en begrijpende woorden vaak heel ver kunt komen. Leg de mensen uit hoe
belangrijk Pesach is. 3300 jaar geleden zijn de joodse mensen met Pesach
een volk geworden. Dàt kan je zeggen. Of leg de nadruk op eenvoud
en nederigheid waarvan de matsa, de Pesachcracker, het symbool is. En,'
voegde de chef er nog ter geruststelling aan toe, `een schoonmaakploeg
van de G.C. en V.D., de Gemeentelijke Chameets en Vuilnis Dienst, stuur
ik met je mee!'
GA zuchtte nog eens heel diep. Stelde de chef het niet te makkelijk voor?
Het bleek mee te vallen. Overal waar hij aanbelde waren de mensen heel
vriendelijk. Ook daar waar het lampje van de chameetsograaf ging branden
en zelfs daar waar het electronische apparaat ging zoemen.
(Dat de mensen zo vriendelijk waren kwam doordat GA 613 zo vriendelijk
was. Daardoor werden de mensen het ook. Maar onze Geheim Agent had daar
zelf geen erg in.)
GA legde de mensen uit waarom Pesach zo belangrijk is. Hij vertelde dat
joodse mannen en vrouwen in de moeilijkste omstandigheden zich tòch
aan de wetten van chameets en matsa hadden gehouden. Hij gaf voorbeelden
uit de joodse geschiedenis, uit de oorlog en van de Russische joden toen
de communisten daar nog de baas waren. `Als mensen toen en daar een kosjere
Pesach hebben gehouden, dan kunnen wij dat in een vrij land als het onze
toch zeker ook!' verklaarde hij keer op keer.
Op zijn tocht door de stad kwam GA 613 weer in de brede laan met veel
bomen en groen en banken voor vermoeide wandelaars, waar hij al eens eerder
was geweest. Toen hij in die laan langs het J.Tser-Horro'R Centre liep,
sprongen de electronen gewoon uit de chameetsograaf weg. Niet te geloven!
Voor het bewuste gebouw stopte juist een bestelauto waarop met vette letters
was geschilderd: `Brood en gebak van firma S.E. Hacheles'...!
GA 613 sprong er op af. `Pesach! Chameets!' schreeuwde hij de chauffeur
toe terwijl de chameetsograaf vlamde en zoemde. `Weg met die auto!'
Op dat ogenblik kwam meneer J. Tser van het Horro'R Centre persoonlijk
naar buiten. `Waar bemoeit u zich mee?' vroeg hij onvriendelijk.
`Over een paar uur is het Pesach!' riep GA opgewonden. `Het Feest van
de Matsot! Het Feest van de Vrijheid! En dan ...'
`U zegt het,' viel J. Tser onze man in de rede. `Het Feest van de Vrijheid.
Dat is het. Want wij zijn geen slaven meer. Heel juist. Wij zijn vrij.
En dus doen wij waar wij zin in hebben!'
Even was GA verbluft. Hoorde hij het goed? Zou vrijheid betekenen dat
je altijd maar kon doen waar je zin in had? Dat kon niet waar zijn.
`Nee meneer Tser. Als je doet waar je zelf zin in hebt terwijl het niet
mag, dan ben je juist niet vrij. Dan ben je nog steeds een slaaf. Van
jezelf. Van je verkeerde gewoonten. Van je egoïstische verlangens.
Ik geef u een voorbeeld,' ging GA verder. `Als iemand het roken niet kan
laten, ook al weet hij dat het ongezond is en dat het anderen hindert,
dan is zo iemand een slaaf. En zeker niet vrij!'
GA had met zoveel overtuiging gesproken en toch met zoveel vriendelijkheid
ook, dat zijn woorden indruk hadden gemaakt. Zelfs op J. Tser.
De man van het Horro'R Centre stuurde de bestelauto van S.E. Hacheles
weg, drukte GA 613 de hand, wenste hem Goed Jomtov en zei: `Ik heb het
begrepen. Je bent pas vrij als je doet wat je móét doen.
Wanneer je je aan regels en normen houdt. En voor een jood betekent dat:
vroom zijn, je gedragen tegenover G.d èn tegenover de medemens
zoals G.d dat van een jood wil. Dan ben je, joods gesproken, vrij. Je
kan het eigenlijk heel kort uitdrukken: vroom = vrij!'
GA was het er helemaal mee eens. Hij besloot de boodschap aan iedereen
door te geven. Via de joodse gemeenten. Via de joodse maandbladen. Via
de joodse uitgeverijen. En zo kwam het ook in dit boek terecht: VROOM
= VRIJ.
GEHEIM AGENT 613
en de reis om de wereld
Pesach was voorbij. Dankzij de chameetsograaf was geen chameets meer gevonden. De seideravonden waren een succes geweest. De matses hadden heerlijk gesmaakt. En nu ging het, zes-zeven weken later, Sjawoe'ot worden, Wekenfeest.
Geheim Agent 613 was op weg naar het hoofdburo van het Jeetser Tov Corps. Hij vroeg zich af welke opdracht hij deze keer zou krijgen. Erg moeilijk zou het niet worden, want Sjawoe'ot is, zo wist hij , een màkkelijk feest. Zonder schoonmaak en matses zoals met Pesach. Zonder Soeka-loofhut en loelav-palmtak zoals met Soekot. Zonder sjofarblazen op de ramshoorn zoals met Rosj Hasjana. En zonder vasten zoals met Jom Kipoer - Grote Verzoendag. Dus ook al zou J. Tser van het Horro'R Centre na Pesach weer op het slechte pad zijn teruggekeerd, dan nog, wat voor slechte plannen zou hij kunnen verzinnen om het vieren van Sjawoe'ot moeilijk te maken?! Nee, deze keer zou GA geen zware opdracht krijgen.
Toen GA in het hoofdburo aankwam, vond hij daar zijn chef in een treurige
stemming. Geschrokken vroeg hij of er iets ernstigs aan de hand was.
`Lees maar!' antwoordde de chef, wijzend op een kranteartikel in `The
Jewish Kronk'l'. `Dan begrijp je wel waarom ik niet vrolijk ben. En kijk
ook maar even wat er in de `Jerusalem Times' te lezen staat.'
GA las de artikelen aandachtig. Ook werd hij er verdrietig van. Want
wat las hij?
`De sjoels waar de gebeden worden gezegd, worden steeds leger. Jonge mensen
hebben geen belangstelling meer voor het Jodendom. Steeds minder mensen
houden Sjabbat en eten kosjer. Joodse scholen worden gesloten.'
`Wat doen we eraan?' vroeg GA 613.
`Allereerst moeten wij weten of het wáár is wat daar staat,'
antwoordde de chef. `Niet alles wat in de krant staat is waar. Soms gaat
het alleen maar om de sensatie. Soms is het alleen maar roddelpraat. Geïnspireerd
door het Horro'R Centre. Ik wil daarom dat jij de zaak gaat onderzoeken.
Reis de wereld rond. Bezoek de joodse gemeenten. Ga naar de sjoels. Naar
de joodse scholen. Spreek met de mensen. Ook met de kinderen. En kom mij
nog vóór Sjawoe'ot vertellen wat je gehoord en gezien hebt!
Dan weten wij ook wat wij wel en niet moeten doen.'
GA keek zijn chef verwonderd aan. `Nog vóór Sjawoe'ot
moet ik terug zijn van een reis om de wereld? Hoe moet ik dàt klaarspelen?!'
Het antwoord van de chef was kort: `Je reist met de combconcordcopter!'
De chef zei GA hem te volgen. Met de lift zoefden zij pijlsnel naar
de 86e verdieping van het gebouw. Via een geheime gang kwamen zij op het
platte dak. Daar, gecamoufleerd onder een afdak, zag GA 613 een vreemd
soort toestel staan.
`Wat je ziet is een combinatie van een helicopter en een supersnelle concorde,'
legde de chef uit. `Vandaar de naam: comb-concord-copter. Codenaam: 4
CO-TER. De combconcordcopter kan verticaal stijgen en dalen als een helicopter.
En het toestel vliegt zo snel als een concorde. Met deze combconcordcopter
moet het mogelijk zijn om een reis om de wereld te maken en nog vóór
Sjawoe'ot terug te zijn. Ik wens je een goede reis en veel succes!'
GA 613 bezocht alle werelddelen. Hij kwam in Europa, Azië, Australië,
Afrika en Amerika.
Hoogtepunten van de combconcordcopterreis waren zijn bezoeken aan Israel
en aan Rusland. In al de landen waar hij kwam bezocht hij niet alleen
de grote steden maar ook de kleinere plaatsen. Alles legde hij in beeld
en geluid vast. En met al die banden, films en foto's kwam GA in het hoofdburo
van het Jeetser Tov Corps terug.
Enthousiast bracht hij verslag uit van zijn reis. Hij vertelde van bezoeken
aan Leeds, Salford, Metz, Nancy, Wenen en Madrid in Europa. Hij liet foto's
zien uit Hong Kong, en uit Bondi en Balaclava in Australië. Hij liet
opnamen horen uit Casablanca, Tunis en Jerba in Noord-Afrika. Hij vertoonde
filmbeelden uit Bahia Blanca, Tucuman, Bogota en Santiago in Zuid-Amerika.
GA liet dia's zien die hij had gemaakt in Sarasota, Orlando, Louderhill,
Chicago, Skokie en Indianapolis in de Verenigde Staten.
`Overal zijn sjoels, joodse scholen. Overal kan je kosjer eten en naar
het mikwe gaan. Steeds meer mensen,' ging onze Geheim Agent enthousiast
verder, `komen naar joodse bijeenkomsten. Jonge mensen worden weer vroom.
Er komen steeds meer sjoels en joodse scholen bij!'
Daarna bracht GA nog verslag uit van zijn bezoeken aan joden in Moskou,
Kiev, Riga en andere grote en kleine steden in Oost-Europa. Opgewonden
zei hij: `De mensen daar durven er weer voor uit te komen dat ze joods
zijn! Overal wordt Tora met haar 613 geboden geleerd, joodse geschiedenis
en ivriet-hebreeuws. Ongelooflijk!'
Tenslotte vertelde GA nog over zijn reis door Israel. Atliet noemde hij
en Carmiël. Eilat en Cholon. Kfar Saba en Lod. Mi_dal Ha'emmek en
Naharia. Tel Aviv en Tsafaria. Kiboetsiem en mosjawiem had hij met de
4 CO-TER bezocht.
`Het leeft! Het leeft! Het Jodendom leeft!' besloot GA zijn reisverslag.
`Ik ben heel blij met wat jij hebt verteld, GA,' zei de chef. `Uit alles
wat jij hebt gehoord en gezien begrijpen wij dat het nu weer beter gaat
dan tien, twintig jaar geleden. Steeds meer kinderen krijgen joodse les.
Steeds meer mensen gaan naar sjoel. Er wordt weer meer Sjabbat gehouden
en weer meer kosjer gegeten.'
`En die kranteartikelen dan?' vroeg GA.
`Er zijn natuurlijk plaatsen waar het niet zo goed gaat. En dat komt in
de krant. Maar het zou goed zijn,' benadrukte de chef, `als de krant dan
ook veel zou schrijven over al het geweldige dat jij nu hebt verteld!'
GA besloot daar direct wat aan te gaan doen. Hij schreef een uitgebreid
verslag over zijn 4 CO-TERreis. Met foto's van al die joodse activiteiten
voor jong en oud. Het verslag stuurde hij toe aan alle joodse kranten
en boekuitgeverijen.
En hij verzocht in ieder geval de laatste woorden van het verslag met
vette letters af te drukken:
`Waar een wil is, is een weg. Een jóódse wil, een jóódse
weg. De kinderen willen. Dat is zeker. De ouders kunnen daarbij helpen.
Samen moet 't lukken!'
GEHEIM AGENT 613
in het hol van de leeuw
Het was een mooie zomerochtend. GA 613, onze Geheim Agent van het Jeetser Tov Corps, maakte zijn ronde. Op alles lette hij. Je kon immers niet voorzichtig genoeg zijn in de strijd tegen de mannen van het J.Tser-Horro'R Centre. Want wat ze daar wilden, zo weten wij intussen, was alleen maar de wereld zo slecht mogelijk maken.
In een drukke winkelstraat ging GA zo onopvallend mogelijk op een bank
zitten. Hij nam een krant, scheurde die een beetje in om er doorheen te
kunnen kijken en deed alsof hij las. Intussen keek hij rechts, links,
vooruit. Zag hij wat?
Nou, òf hij wat zag! Maar niet voor, achter of naast zich. Nee,
zijn blik was, heel eventjes maar, afgedwaald naar de zwarte lettertjes
van de krant. En daar hadden zijn ogen de woorden `Horro'R Centre' opgevangen.
Het bleek om een advertentie te gaan:
Gezocht een medewerker in de
bibliotheek van het Horro'R Centre.
Reflectanten dienen zich aan een
psychologische test te onderwerpen.
Inlichtingen bij de heer De Slechte aldaar
GA vouwde de krant dicht. Hij begreep dat hier een schitterende kans lag
om in het hol van de leeuw door te dringen.
In een zijstraat vond onze Geheim Agent een rustig plekje. Uit zijn geheime
koffertje haalde hij zijn sjoelie-sjmoezie om op afstand met zijn chef
in het hoofdburo te kunnen overleggen. Hij vertelde van de advertentie.
`Ik wil proberen die baan te krijgen,' zei GA. `Want in die bibliotheek
zal ik zeker heel belangrijke geheimen van de vijand kunnen ontdekken!'
`We moeten zeker deze mogelijkheid met beide handen aangrijpen,' antwoordde
de chef. `Maar wees ontzettend, ontzettend voorzichtig. G.d moge je beschermen!'
Een uur later stond GA 613 voor het Horro'R Centre. Hij drukte op de
bel. Hij merkte dat een camera op hem werd gericht. `Voor wie komt u?'
hoorde hij via de intercom vragen.
`Ik kom voor de advertentie,' antwoordde GA. `Ik zou graag meneer De Slechte
willen spreken'.
`Bent u gewapend? Hebt u scherpe voorwerpen bij u?'
`Alleen een scherp verstand,' grapte GA ten antwoord.
De sjoelie-sjmoezie
* De fabrikant van de sjoelie-sjmoezie schrijft in de gebruiksaanwijzing:
Een sjoelie-sjmoezie is een walkie-talkie voor joodse mensen in de synagoge.
Zoals bekend hebben joden de (vreemde) gewoonte om, tussen de regels van
het gebed door, een gesprek met een ander te voeren. Als men met zijn
buurman is uitgepraat kan nu met behulp van de sjoelie-sjmoezie een gesprek
begonnen worden met iemand anders verderop in de synagoge. Uiteraard is
het eveneens mogelijk om met behulp van dit doordachte apparaat contact
te krijgen met een dame in de vrouwenafdeling van het bedehuis.
Omdat de meeste aanwezigen in de synagoge de mededelingen van de zogenaamde `kroez' voor geen goud willen missen, is de tweede generatie sjoelie-sjmoezie zo ontworpen dat het apparaat automatisch afslaat bij het voorlezen van de kroez. Wij hebben het toestel de toepasselijke naam sjoelie-sjmoezie-no-kroezie gegeven.
Helaas staat het Rabbinaat niet toe dat de sjoelie-sjmoezie in de synagoge wordt gebruikt. Overigens, ook tegen `natuurlijk sjmoezen' heeft het Rabbinaat bezwaar! Het apparaat is eventueel ook buiten de synagoge te gebruiken.
De deur van het Horro'R Centre sprong open. Binnen was het hol, donker
en naargeestig. Pas helemaal aan het eind van een lange gang zag onze
Geheim Agent iemand staan.
`Meneer De Slechte?' vroeg GA.
`Inderdaad. Komt u maar mee!'
GA liep achter meneer De Slechte aan door wel vier, vijf, zes gangen.
Linksaf, rechtsaf. Trappen op, trappen af. Overal gingen deuren automatisch
voor hen open en weer even automatisch achter hen dicht. Tenslotte kwamen
ze in de bibliotheek.
`Ik laat u hier twintig minuten alleen,' zei De Slechte. `Dan kunt u alvast
zien wat voor boeken wij hier in voorraad hebben. U begrijpt dan ook hoe
wij van het Horro'R Centre willen dat mensen zich zullen gedragen. Slecht,
slecht, steeds slechter!'
* * *
GA 613 ging direct aan het werk. Met onzichtbare inkt schreef hij titels
van boeken op met tussen haakjes, cursief, soms de naam van de schrijver
of van de uitgever. Het bleek heel leerzaam te zijn. Hij noteerde:
Vloekboek
Roddelgids
Lekker stout
Rak rang kol hajoum
Gewoon gemeen
Hoe wòrd ik ongehoorzaam?
Hoe blíjf ik ongehoorzaam?
Háát de ander
Fijn venijn
IK; alleen op de wereld (Mallot)
Gif spuiten (De Bezige Bijter)
Van kwaad tot erger
Kletsen in sjoel (Am'orets)
Vieze woordenboek
De demagoochelaar (Vechters voor Vrede)
Bedriegen en bedreigen
Schelden en schenden
Oproer kraaien (De Haan)
Ikke, Ikke, Ikke (Egocentrum)
Het recht van de vrouw (Aanrecht)
Niet lachen
Diefje met total loss
Gooi de rabbijn in het ravijn (Sport en Spel)
Suzie maakt ruzie (Mach & Loukes, jeugdserie)
* * *
GA wilde juist een paar boeken gaan inkijken toen De Slechte terugkwam.
`Ziet u deze knop?' vroeg de Horro'R-man aan zijn gast. `Hiermee vergrendel
ik nu alle deuren in het Centre. Zoals u hebt gezien, zijn dat er heel
wat. U bent en blijft onze gevangene. Ha, ha!'
`Waarom?' vroeg GA.
`Omdat wij niet willen dat onze vijanden, de agenten van het Jeetser Tov
Corps die de wereld steeds beter willen maken, onze geheimen leren kennen.
Daarom! Verder ga ik u nu een psychologische test afnemen. Als u slaagt,
moet u voor ons werken. Als u niet slaagt ...' en De Slechte maakte een
gebaar naar zijn keel dat maar al te duidelijk maakte in wat voor groot
gevaar GA verkeerde.
`Ik stel u een paar vragen,' vervolgde De Slechte. `U moet elke vraag
onmiddellijk beantwoorden. Zodra u drie vragen met ja hebt beantwoord,
bent u geslaagd. Begrepen?'
GA knikte.
`Houdt u van liegen en bedriegen?'
GA reageerde onmiddellijk: `Nee!'
`Houdt u van roddelen en kwaadspreken?'
GA reageerde onmiddellijk: `Nee!'
`Houdt u van vechten?'
Opnieuw reageerde GA onmiddellijk. Maar wel anders. Razendsnel sprong
hij op De Slechte af, sloeg hem met een gerichte tik tegen de slaap bewusteloos,
drukte op de knop om de deuren te ontgrendelen, pakte zijn geheime koffertje
en rende zo snel mogelijk het Horro'R Centre uit. Naar het hoofdburo!
Tien minuten later zat hij al op de achttiende verdieping.
De chef drukte GA dankbaar de hand. `Door jouw moedige actie in het
hol van de leeuw zijn wij heel wat wijzer geworden. We weten nu door de
boeken van De Slechte hoe wij ons nièt moeten gedragen. Het is
duidelijk geworden waar wij in ons gedrag speciaal op moeten letten.'
De chef noemde een paar punten:
o maak met niemand ruzie!
o houd je handen thuis!
o wees vriendelijk tegen iemand anders, ook al vind je hem of haar eigenlijk
niet zo aardig!
o roddel niet!
o wees vrolijk en opgewekt!
o als je een keer een fout maakt, is dat niet zo vreselijk. Het wordt
pas erg als je die fout niet wilt verbeteren!
Zoals gewoonlijk besloot Geheim Agent 613 al die goede raadgevingen
naar de uitgevers van joodse kranten en boeken toe te sturen. En zo komt
het dat jullie nu ook weten dat je nooit ruzie moet maken. Dat je je broertje,
zusje, vriendje, vriendinnetje nooit moet slaan. Dat je moet proberen
altijd vrolijk en opgewekt te zijn en vriendelijk tegen iedereen.
En mèt GA 613 en alle Jeetser Tov'ers begrijpen jullie:
Als we ons allemaal zò gedragen - óók de kinderen!
óók de volwassenen! - komt er vanzelf vrede in de wereld.
Hiep hoi!
GEHEIM AGENT 613
en het 27.14.252 HM-mysterie
Het was enkele dagen voor Rosj Hasjana. Nog even en het nieuwe joodse jaar zou beginnen. Geheim Agent 613, opnieuw onze man, zat samen met andere Geheim Agenten in de vergaderzaal van het Jeetser Tov Hoofdburo. De chef voerde het woord.
`Dames en heren!'
(Misschien dat je het nog niet wist, maar in het Jeetser Tov Corps zitten
ook meisjes en vrouwen. Natuurlijk! Want in het Tora Jodendom is de vrouw
zeker niet minder dan de man. Ook de vrouwen en meisjes spannen zich in
om de wereld steeds beter te maken. Het is dus vanzelfsprekend dat er
in het Jeetser Tov Corps mannen èn vrouwen, jongens èn meisjes
zitten.
`Dames en heren!' was de chef zijn toespraak begonnen. `Het oude jaar is zo voorbij. Het nieuwe jaar gaat zo beginnen. En daarom stel ik u en mijzelf twee vragen: Wat hebben wij in het afgelopen jaar gedaan? En: Wat gaan wij in het komende jaar doen?'
De chef noemde de activiteiten waaraan ook GA 613 had deelgenomen. Pesach, Israels Onafhankelijkheidsdag, Jom Jeroesjalajim, Sjawoe'ot. `We mogen niet ontevreden zijn. Maar het moet nòg beter kunnen. Daarom ...'
Verder kwam de chef niet. Want op dat ogenblik gingen overal waarschuwingsbellen
rinkelen.
De chef rende naar de speciale alarmtelefoon. Hij hoorde een opgewonden
stem aan de andere kant van de lijn. Het was een van de Geheim Agenten,
nummer 248, die op zijn ronde door de stad iets verschrikkelijk belangrijks
had opgemerkt.
`Wat is er aan de hand?' vroeg de chef.
`Ik liep zojuist onopvallend langs het Horro'R Centre,' antwoordde GA
248, `toen de heren J.Tser en De Slechte uit het gebouw kwamen. Ze stapten
ieder in hun eigen auto, terwijl ze elkaar toeriepen: 27.14.252 HM. Succes
ermee!'
`Heb je enig idee wat die cijfers en letters kunnen betekenen?' vroeg
de chef.
`Ik weet het niet,' antwoordde GA 248. `Maar zoals die twee mannen van
het Horro'R Centre dat tegen elkaar zeiden, móét het wel
ontzèttend belangrijk zijn!'
* * *
GA 613 kreeg de opdracht de zaak uit te zoeken. Hij vroeg zich af wat
de letters HM konden betekenen. Hectometer? Hare Majesteit? Hilton Motel?
Of was het misschien een woord in het ivriet? HeeM - zij, mannelijk meervoud?
GA wist het niet. Ook uit de cijfers werd hij niet wijs. Was het een telefoonnummer?
Of een pincode?
Onze man dacht na. Hij móést de oplossing weten! Hij besloot daarom het 27.14.252 HM-mysterie aan de computer toe te vertrouwen. Kijken wat daar voor antwoord uit zou komen.
`Vier de feestdagen zoals het hoort,' liet de computer weten. `Bereid je goed voor!'
GA 613 begreep niet wat het antwoord van de computer met de cijfers
en letters van het Horro'R Centre te maken had. Maar hij besloot toch
de computeropdracht direct te gaan uitvoeren. Met een groep kinderen ging
hij aan het werk.
Rosj Hasjana-kaarten voor het joodse Nieuwjaarsfeest werden ontworpen.
Met de tekst erop van `Sjana tova oemetoeka - een goed en zoet jaar'.
Of met de woorden `Le'sjana tova tikateev weteechateem - een goede inschrijving
en bezegeling'. GA legde de kinderen uit wat die moeilijke woorden betekenen.
Geoefend werd in het eten van appel met honing. Tot groot genoegen van
de kinderen uiteraard. Volgens hen duurde de oefeningen dan ook veel te
kort. GA had er zelf ook veel plezier in. `Het is toch wel een smakelijk
geloof, het Jodendom,' dacht hij.
Onze Geheim Agent liet de kinderen zien dat je alles over appel en honing
op de eerste avond van Rosj Hasjana kunt vinden in het N.I.K. gebedenboek,
het machzor, op bladzijde 7 voorin. Hij oefende met hen het aansteken
van de kaarsen (blz. 2) en het maken van kidoesj en hamo'tsie aan het
begin van de maaltijd (blz. 3, 5 en 7). Hij vertelde wat tasjliech is
(blz. 9).
Daarna kwam de sjofar te voorschijn, de ramshoorn. GA blies er op. `Toe-oe-oet,'
klonk het in één langgerekte toon. Tekie'a.
`Toet-toet-toet,' drie kortere tonen. Sjewariem.
En daarna hoorden de kinderen de negen of meer tonen van de teroe'a.
`Willen jullie het ook eens proberen?' vroeg onze Geheim Agent. Maar het
bleek moeilijker te zijn dan de kinderen eerst hadden gedacht.
`Na de 2 dagen van Rosj Hasjana komen 7 dagen tot Jom Kipoer,' ging GA 613 verder met zijn uitleg. Hij vertelde over de vastendag van Tsom _edalja en vervolgde: `De Sjabbat in deze zeven dagen heet Sjabbat Sjoewa. Sjoewa, keer terug tot G.d, roept de profeet ons die Sjabbat in de haftara na het laainen toe.'
`Na deze 2 + 7 dagen wordt het Jom Kipoer. Ook daarvoor bestaat een
N.I.K. machzor-gebedenboek,' zei onze Geheim Agent. Ook daar kun je voorin
allerlei praktische punten vinden om te weten hoe wij deze bijzondere
dag vieren. Bij voorbeeld dat wij op Jom Kipoer geen leren schoenen aandoen.
Ook geen sportschoenen waar leer in zit!'
Na deze waarschuwing vervolgde GA: `En net als met het Rosj Hasjana machzor
kun je ook met het nieuwe machzor van Jom Kipoer heel makkelijk de dienst
in sjoel volgen.
Er een kopen?
Kijk maar eens hoeveel geld er in je spaarpot zit. Of in de portemonnaie
van je vader of moeder!' raadde onze Geheim Agent lachend aan.
GA 613 ging verder met het uitvoeren van de computeropdracht. Nadat de kinderen na een maaltijd in het Hoofdburo een uurtje hadden geoefend in het vasten, zei hij: `Tussen die ene dag van Jom Kipoer en de zeven dagen van Soekot zitten 4 dagen. In die dagen moeten wij er voor zorgen dat de soeka-loofhut klaar is en dat wij de vier soorten van de loelav-palmtak hebben aangeschaft. Daarom beginnen wij nu aan een gecombineerde soeka-loelav-training!'
In snel tempo werd een soeka gebouwd. Vier muurtjes en een dak van riet.
Met wat dennegroen erbij. En een luik over het riet voor wanneer het zou
gaan regenen.
Toen alle kinderen in de soeka stonden die zij zelf hadden gebouwd en
versierd, liet GA hen zien wat je met de loelav moet doen. Vooral het
schudden of zwaaien met de loelav legde hij uit.
`Het is heel eenvoudig,' zei hij. `Steeds drie keer: naar voren, naar
rechts, naar achteren, naar links, naar boven en naar beneden. We zullen
't even oefenen!'
En met een denkbeeldige loelav en etrog-vrucht in de hand werd er stevig
getraind.
`Op alle zeven dagen van Soekot, op de eerste 2 Jomtovdagen en op de 5 tussendagen, wordt er met de loelav geschud. Alleen niet op Sjabbat.'
`En nu,' besloot GA 613 zijn uitleg over de feestdagen, `moeten we nog
het dansen van Simchat Tora, de laatste feestdag, instuderen....!'
En daar gingen ze, GA 613 en zijn kinderen. Ze dansten, ze zongen, ze
sprongen tot ze niet meer konden. En toch gingen ze door. Want ze dachten
er aan hoe belangrijk de Tora voor het joodse volk is.
`Zonder Tora blijft het joodse volk niet bestaan!' begrepen zij. En zij
namen zich al dansend voor de feestdagen van Rosj Hasjana, Jom Kipoer,
Soekot en de 2 dagen van Sjeminie A'tsèret, het Slotfeest, zo goed
mogelijk te vieren.
`Hoe zijn de oefeningen voor de herfstmanoeuvres verlopen?' vroeg de
chef nadat GA afscheid van de kinderen had genomen.
`Herfstmanoeuvres ...?' vroeger nummer 613 verwonderd. `Wat bedoelt u?'
`Zo worden de Jomtov-feestdagen in de joodse maand Tisjri vaak genoemd.
Omdat ze meestal in de herfst vallen.'
`Herfstmanoeuvres. Herfstmanoeuvres,' herhaalde GA, het woord proevend.
`Herfst-manoeuvres ...'
Onze man bleef plotseling stokstijf staan. Z'n mond zakte open. `Herfst-Manoeuvres.
HM!! Het antwoord van de computer!! De oplossing van het mysterie!!
Nu nog even de cijfers 27.14.252 verklaren!' Dat bleek een kleinigheid
te zijn.
Opgelucht vertelde GA 613 de oplossing van het mysterie aan de chef. `Ik maak er een prijsvraag van,' zei hij. `Ik heb de kinderen die cijfers al genoemd bij de Jomtovtraining. Laten zij mij schrijven wat de cijfers 2,7,1,4,2,5 en 2 betekenen. Ze kunnen er een prijs mee winnen!'
GA stuurde de prijsvraag aan alle kinderen toe. En voor zichzelf noteerde
hij alvast het antwoord:
2 - de 2 dagen van Rosj Hasjana
7 - de 7 dagen tussen Rosj Hasjana en Jom Kipoer
1 - de ene dag van Jom Kipoer
4 - de 4 dagen tussen Jom Kipoer en Soekot
2 - de 2 Jomtovdagen van Soekot
5 - de 5 tussendagen van Soekot
2 - de 2 dagen van Sjeminie A'tsèret (inclusief Simchat Tora)
`Ach,' dacht onze man, `als je het antwoord eenmaal weet, is het niet
moeilijk meer de vraag te beantwoorden!'
GEHEIM AGENT 613
en de verdwenen menorot
Het was winter geworden. GA 613, onze Geheim Agent van het Jeetser Tov
Corps, liep door de stad. Met zijn kraag hoog opgetrokken tegen de koude
wind maakte hij zijn ronde. Op alles voorbereid.
Plotseling hoorde hij geschreeuw. `Houd de dief!' Houd de dief!' klonk
het vanuit een zijstraat.
Iemand rende langs en verdween in tegenovergestelde richting. GA zag alleen
dat het een man was. Met iets blinkends in de hand. Maar of het de dief
was kon hij niet zien.
`Houd de dief! Houd de dief!' klonk het weer. Maar nog voordat GA poolshoogte
had kunnen nemen, kreeg hij via z'n walkie-talkie opdracht direct naar
het hoofdburo van het Jeetser Tov Corps te komen.
Toen GA in het gebouw van het J.T.C. arriveerde, hoorde hij van zijn
chef dat er op allerlei plaatsen in de stad menorot waren gestolen. Allemaal
eenvoudige en goedkope modellen Chanoeka-lampen. Wat zat daar achter?
`Ik heb sterk de indruk,' zei de chef tegen GA, `dat het niet om gewone
diefstallen gaat. Dan zouden de dieven wel duurdere spullen hebben meegenomen.
Er is iets anders aan de hand!'
`Wat?' vroeg GA.
`De dieven willen niet dat er met Chanoeka - het Inwijdingsfeest in de
winter - wordt aangestoken. Daarom nemen zij de menorot weg. Het zal mij
niet verwonderen,' vervolgde de chef, `als ene J. Tser van het Horro'R
Centre weer eens actief is!'
GA kreeg opdracht de zaak te gaan uitpluizen. Hij wachtte tot het de eerste avond Chanoeka was. Als glazenwasser vermomd, met ladder, emmer, zeem en spons, ging hij de stad in. Hij wist waar joodse families woonden. Hij zette de ladder tegen hun huizen en ging de ramen zemen. Of deed alsof. Intussen keek hij naar binnen.
`Hé, een nieuwe glazenwasser!' hoorde hij, staande op de ladder,
mevrouw Cohen zeggen. Zij stond met man en kinderen bij de aangestoken
menora.
`Wie gaat er nou om deze tijd ramen zemen?' hoorde hij meneer Levi zeggen.
Meneer Levi had net het prachtige lied Ma'oz Tsoer uitgezongen.
`Ik heb zelf al de ramen gelapt!' hoorde hij mevrouw Polak roepen. Mevrouw
Polak was bezig haar twaalfde latke - aardappelkoekje op te eten. Zij
was op diëet.
Onze Geheim Agent vond die avond geen één familie waar
de menora nièt was aangestoken. Hij was daar natuurlijk heel blij
om. Maar het betekende ook dat hij de dief nog niet had gevonden. Daarom
besloot hij het de tweede avond opnieuw te proberen. Hij huurde een hoogwerker
van het Energiebedrijf om bij de mensen naar binnen te kunnen kijken.
Waar het nodig was gebruikte hij een verrekijker.
Maar ook deze avond kwam hij de dief niet op het spoor. Want bij alle
joodse mensen waren de kaarsen aangestoken. Overal werden het Haneerot
Halaloe-gebed en het Ma'oz Tsoer-lied gezongen. Overal werden spelletjes
gedaan en met het Chanoeka-tolletje getrendeld.
Ook op de derde avond Chanoeka ging GA op onderzoek uit. Dit keer ging
hij naar een nieuwbouwwijk met hoge flatgebouwen. Hij had daarom een bouwkraan
met zelfbediening gehuurd. Zittend in een stoeltje dat aan de hijskabel
was vastgemaakt, kon hij zich zelf laten stijgen en dalen.
Op de eerste verdieping van de flats was alles o.k. Op de tweede verdieping:
alles o.k. Op de derde verdieping: alles o.k. Overal brandden drie kaarsen
en het kaarsje waarmee de andere kaarsen waren aangestoken, de sjammasj.
Op de vierde tot en met de tiende verdieping: alles o.k. Op de elfde verdieping,
daar waar een zeker Mo'sje Dernovitsjki woonde ... daar brandde géén
menora! Dat was opvallend! Daar moest wat achter zitten!
Pijlsnel liet GA zich naar beneden zakken. Hij sprong van zijn hijskraanstoeltje
af, rende de hal van het flatgebouw binnen en zoefde met de lift omhoog
naar de elfde verdieping. Maar de naam Dernovitsjki zag hij niet. `Dern-A.C.C.'
stond er op de deur.
Onze man belde aan. Dernovitsjki deed open.
`Goed Chanoeka!' zei GA. `Hoe gaat het met u, reb Mo'sje?'
`Ik heet geen Mo'sje meer. En zeker geen reb Mo'sje. Voortaan heet ik
Mo. Mo Dern.'
`Ik wou graag even met u spreken,' zei GA.
`Onmogelijk. Ik ben in vergadering!'
GA luisterde niet naar het onvriendelijke antwoord. Hij móést
weten of Dern de menoradief was. Ongevraagd liep hij de voorkamer binnen.
Zijn ogen keken spiedend rond.
Wat hij zag?
Géén brandende kaarsen. Géén latkes. Géén
soef_aniejot-gebak. Wel zag GA een aantal mensen. Een van hen was J. Tser.
En, in een hoek, zag GA een hele berg menorot...!
`Wij vormen het bestuur van het A.C.C.,' verklaarde meneer Dern. `Het Anti Chanoeka Comité. Wij vieren géén Chanoeka. En wij willen ook niet dat anderen dat doen. Daarom,' vervolgde Dern, `hebben wij die menorot meegenomen. Maar wij zijn geen dieven. Na Chanoeka brengen wij de menorot weer terug.'
GA stond sprakeloos. Hij begreep er niets van. Waarom wilden Mo Dern
en zijn mensen geen Chanoeka vieren?!
`Omdat het allemaal ouderwetse wetten zijn,' antwoordde Mo. `Je moet modern
zijn, met je tijd meegaan!'
GA zuchtte. `Mooie moderne tijd waarin wij leven!' dacht hij.
Ook de anderen hadden redenen om geen Chanoeka te vieren. De een hield
niet van vrolijkheid, de tweede niet van trendelen (`ik word tureluurs
van dat getol'), de derde niet van latkes.
Er was ook iemand die heel gewichtig zei: `Chanoeka is een fundamentalistisch
feest, hetgeen tot intolerantie en extremisme leidt!'
GA vroeg zich af of de man zelf wel al die moeilijke woorden begreep.
In ieder geval was het niet waar wat hij beweerde.
`Daarom hebben wij het A.C.C. opgericht, het Anti Chanoeka Comité,'
hernam meneer Dern. `Wij werken samen met de heer J. Tser van het Horro'R
Centre. Tser is het helemaal met ons eens. Nietwaar, meneer Tser?'
Meneer Tser knikte instemmend.
* * *
Geschrokken verliet Geheim Agent 613 de flat. Er moest snel worden gehandeld. Hij keerde vlug naar zijn werkkamer in het J.T.C. terug. Het was al te laat om via de joodse maandbladen berichten rond te sturen. Daarom maakte hij dit keer gebruik van de service van de firma Tetera Tetefa Mediatica (T.T.M. inc.), die via telex, televisie, radio, telegraaf, telefoon en fax het volgende aan joodse leraren, jeugdleiders en rabbijnen bekendmaakte:
o leg uit waarom wij Chanoeka vieren. Zonder de overwinning en het wonder
van Chanoeka zou er nu geen joods volk meer zijn!
o kijk om je heen of er iemand eenzaam of verdrietig is. Doe daar wat
aan!
o maak de latkes nòg lekkerder!
`Zou het helpen?' vroeg GA zich af.
Op de zevende dag Chanoeka kreeg onze Geheim Agent antwoord op zijn vraag.
Hij werd uitgenodigd. Iemand belde op of hij die avond op een Chanoekafeestje
aanwezig wilde zijn. `We beginnen met het aansteken van de menora, zingen
Ma'oz Tsoer en eten latkes. Het wordt een vrolijke avond!'
`Met wie spreek ik eigenlijk?' vroeg GA.
`Met de voorzitter van het C.C.,' was het antwoord. `U spreekt met Mo'sje
Dernovitsjki...'
GA 613 beloofde te komen. De T.T.M.-actie van het J.T.C. had geholpen. Meneer Mo Dern, pardon, Mo'sje Dernovitsjki vierde weer Chanoeka. Samen met de leden van zijn Chanoeka Comité!
Die avond wenste GA hen nog vele, vele jaren!
Het was hartje winter. Een snerpende oostenwind blies door de straten.
`Was het maar vast Toe Bisjwat, Nieuwjaarsfeest van de Bomen,' dacht GA
613 op weg naar het hoofdburo. `Want dan komt de lente!'
Bij het Jeetser Tov Centre aangekomen werd onze Geheim Agent bij de chef
geroepen. `Ik heb een belangrijke opdracht voor jou,' zei deze. 'Je gaat
op reis.'
`Waar naar toe?' vroeg GA.
`De ruimte in,' antwoordde de chef. `Je doet mee aan een onderzoekprogramma
in de ruimte!'
GA keek er van op. Maar hij was ook een beetje teleurgesteld. Want hij
had zich op een gezellige Toe Bisjwat-viering verheugd. Thuis met vrouw
en kinderen.
`Je moet de reis als een grote eer beschouwen,' legde de chef uit. `Jouw
onderzoek kan van heel veel belang zijn voor het joodse volk!'
`Hoe dan?' vroeg GA. `Er leven toch geen joden in de ruimte?!'
`Wat niet is, kan nog komen,' antwoordde de chef. `Knappe geleerden maken
plannen om steden in de ruimte te bouwen. Eerst in de vorm van een wiel.
Met zo'n tienduizend inwoners. Daarna, zo denken die geleerden, komen
er ruimtesteden waar honderdduizend en misschien zelfs een miljoen mensen
kunnen wonen. Zo'n grote stad gaat de vorm van een buis krijgen. Twee
en dertig kilometer lang, zes kilometer breed. Die buis zal langzaam om
z'n as draaien terwijl hij op bijna vierhonderdduizend kilometer van de
aarde en de maan in de ruimte komt te hangen.'
`Het klinkt allemaal erg interessant,' merkte GA op. `Maar het klinkt
ook wel héél erg moeilijk!'
`Het klinkt niet alleen moeilijk,' zei de chef, `het ìs ook moeilijk.
Het is dan ook helemaal niet zeker dat die plannen ooit zullen slagen.
Maar àls ze slagen kunnen wij er zeker van zijn, dat er ook joden
in de ruimte zullen gaan wonen.'
`En daarom moet ik nu al de ruimte in!' begreep GA.
`Inderdaad. Want die ruimtejoden zullen een joodse gemeente oprichten.
Mèt een bestuur, mèt een raad, mèt commissies! Daar
kun je zeker van zijn. En natuurlijk komt er ook een mikwe, een sjoel
en een joodse school voor joodse ruimtekinderen!'
`Maar die ruimtesteden zijn er toch nog niet?' sputterde onze Geheim
Agent tegen. Want hij wilde liever met Toe Bisjwat thuis zijn.
`Daarom is het voorlopig voldoende dat wij te weten komen hoe je joods
kan leven op wèg naar zo'n toekomstige ruimtestad,' antwoordde
de chef. `Kan je in een ruimteschip kidoesj maken, wijn drinken, galle
eten? Kan je er leunend matse eten? Smaakt de maror in de ruimte genoeg
bitter? En de appel met honing genoeg zoet? Kan je latkes tijdens een
ruimtereis opwarmen en hamansoren met poedersuiker bestrooien? Hoe zit
het met een soeka-loofhut in de ruimte? Dat zijn allemaal vragen waar
jij het antwoord op zal moeten geven. In het Ruimte Laboratorium, het
Space Lab, en op weg daar naar toe, in de Space Shuckle. Ik wens je een
goede reis. Als alles meeloopt ben je nog vóór Toe Bisjwat
terug!'
* * *
Tien...negen...acht...
Het aftellen was begonnen.
Zeven...zes...vijf...vier...
Geheim Agent 613, op de rug liggend in zijn ruimtestoel, haalde nog eens
diep adem. In gedachten herhaalde hij het Gebed voor de Reis -Tefillat
Hadèrech- dat hij al eerder, op weg naar het lanceercentrum, had
uitgesproken.
Drie...twee..een...
Ver onder onze Jeetser Tov man klonk een gerommel als van een verre donder. Langzaam kwam het geluid dichterbij. Witte, bruine rookwolken en vuurvlammen omhulden de Space Shuckle. En ja hoor, daar verhief het ruimteschip zich. De vlucht was begonnen.
De snelheid van de Ruimte Sjokkel werd groter. GA voelde een sterke
druk op zijn lichaam. Nòg sneller ging het ruimteschip. De opduw-raketten
werden afgestoten. GA bevond zich nu vijftig kilometer boven de aarde
die hij als een blauwe bol beneden zich zag liggen.
De snelheid was intussen vijfduizend kilometer per uur geworden. De lege
brandstoftank werd afgeworpen. Met een snelheid van liefst acht-en-twintig-duizend
kilometer per uur reisde GA de ruimte in. Op weg naar het Space Lab dat
bij aankomst daar de naam SPOED-N.I.K. bleek te dragen. `Een naam vol
betekenis!' moest GA lachend denken.
In het Ruimte Laboratorium ging onze man direct aan het werk. Hij onderzocht alles wat de chef hem had opgedragen. Behalve dat probeerde hij ook nog, op eigen initiatief, of het mogelijk was om appeltaart in de ruimte te eten. En boterkoek, gemberbolus, gehakte lever, kippesoep en matseballen. `Want daarzonder,' begreep hij, `kan een jood -ook in de ruimte- niet leven!'
Onze Geheim Agent was niet de enige onderzoeker in de SPOED-N.I.K. Er
was nòg iemand. Een zekere drs. Zekerweter, die proeven deed met
medicijnen, laserstralen en organische kristallen.
GA vertelde Zekerweter over zijn jodendomsonderzoek. De doctorandus moest
er meewarig om lachen.
`Nog even en wij leven in het jaar 2000,' zei hij hoofdschuddend. De mens
is in de laatste honderd jaar volkomen veranderd. Electronica! Kernenergie!
Computers! Modern Man maakt reizen in de ruimte en gaat er steden bouwen!'
riep hij opgewonden uit.
En hij vervolgde: `Wij eten astronautenvoedsel! Alles wat Modern Man nodig
heeft zit daarin: vitaminen, eiwitten, vetten, koolhydraten, mineralen.
Noem maar op. Gewoon voedsel is voorbij... Binnenkort maken wij zèlf
vlees en melk! In de vorm van pillen. Wij hebben geen koeien meer nodig...
Binnenkort eten wij kunstfruit en kunstgroente! Zò uit de chemische
fabriek... En u, beste dwaze meneer GA, u doet onderzoek naar matses en
latkes, naar bolus en kippesoep! Hahaha...!'
Geheim Agent 613 antwoordde niet. Hij wist dat er mensen zijn met wie je niet kan praten. Die alles zò zeker-weten dat ze naar niemand anders meer kunnen luisteren.
Natuurlijk wist onze Geheim Agent ook wel dat er in de laatste honderd jaar veel veranderd is. `Maar niet de mens zèlf is veranderd,' begreep hij. `Alleen onze manier van leven is veranderd. Dank zij de moderne techniek. Maar de mens is dezelfde gebleven. Wij hebben nog steeds behoefte aan vriendschap en aan liefde. Wij houden nog steeds van gezellig tafelen en van plezier. Net als vroeger. Ook een astronaut verlangt in de ruimte weer terug naar vrouw en kinderen. En zoals het vroeger zin had G.d te dienen, zo heeft dit ook nu nog altijd zin!'
* * *
Toen GA 613 en Zekerweter hun onderzoek hadden beëindigd, keerden
zij gezamenlijk naar de aarde terug. Met de Ruimte Sjokkel. Het begin
van de vlucht verliep voorspoedig. De doctorandus blééf
praten over de Modern Man. En hij blééf opmerkingen maken
over die ouderwetse agenten van het Jeetser Tov Corps die denken dat je
door Tora en Mitswot - goede daden de wereld beter kunt maken.
`Jullie leven in een geestelijk getto!' lachte hij. `Hahaha!' Verder kwam
hij niet. Want plotseling ging er iets mis met het ruimteveer.
Wat?
Dat konden de ruimtevaarders zich later niet herinneren. Zij merkten alleen
op een gegeven moment dat ze, hangend aan parachutes, naar beneden zweefden.
`Wat is er mis gegaan?' riep Zekerweter opgewonden. `Waar zullen wij terecht
komen...? Hoe heeft dit kunnen plaatsvinden...? Wat is er met mij, Modern
Man, gebeurd...?'
GA gaf geen antwoord. Maar hij moest wel lachen.
De twee onderzoekers kwamen op een onbewoond eiland terecht. Zij hielden zich in leven door het eten van vruchten en paddestoelen. Ze dronken water uit een heldere beek. Slapen deden zij onder een heldere hemel. Als zij het koud kregen staken zij met behulp van stenen een vuurtje aan. Later bouwden zij een hutje van takken, mos en droge bladeren.
Twee maanden leefden ze daar. In die tijd viel Toe Bisjwat. GA en de doctorandus vierden dit Nieuwjaarsfeest van de Bomen op eenvoudige wijze. Ze aten gewoon wat extra fruit. Maar ze merkten nu, veel meer dan anders in de stad, hoe alles opnieuw begon te groeien. Het gras, de struiken, de bloemen. Ze zagen de takken uitbotten en de amandelboom bloeien. En ze voelden ook hoe G.d, ook dit jaar weer, voor een nieuwe lente en een nieuw geluid zorgde.
* * *
`Ik heb in twee maanden heel veel geleerd,' verklaarde Zekerweter na hun terugkeer, tijdens een persconferentie. `Ik noem u een paar punten:
o De mens zelf is niet veranderd. Alleen zijn manier van leven is veranderd!o
Die moderne manier van leven is vaak veel ongezonder!
o Wij hebben G.d nog evenveel nodig als vroeger!
o Astronautenvoedsel is ook niet alles. Probeer het eens met fruit!
`Het is belangrijk,' besloot doctorandus Zekerweter de persconferentie,
`als u, heren journalisten, aan de jeugd duidelijk maakt wat ik allemaal
door mijn ruimte- en eilandavonturen heb geleerd. Leest u de punten die
ik u noemde er nog maar eens op na. Ik wens u er veel succes mee!'
En zo komt het dat jullie dit alles nu hebben gelezen. Ook jullie veel
succes er mee!
GEHEIM AGENT 613
speurt naar Poeriem
`Je weet dat het binnenkort Poeriem is, het vrolijke Lotenfeest?'
GA 613 keek de chef verwonderd aan. Wat een vraag!
Van hem te denken dat hij niet zou weten dat het Poeriem ging worden...
`Ik bedoel met mijn vraag of je de viering van Poeriem in je werkprogramma
hebt opgenomen,' verklaarde de chef van het Jeetser Tov Corps. `We moeten
er ook dit jaar weer alles aan doen dat de mensen Poeriem vieren zoals
het hoort. Wacht niet tot het laatste moment. Ga nu al na of de mensen
met de voorbereidingen zijn begonnen. En breng mij daar zo spoedig mogelijk
verslag van uit!'
Onze Geheim Agent ging direct aan het werk. Hij voorzag zich van apparatuur
die hij nodig zou hebben op zijn speurtocht. Een electronisch oor (EO)
voor het afluisteren. Een onderzeeërsperiscoop (OP) voor het gluurwerk.
En een snuffelpaal (SP) om de vers gebakken kiesjeliesj-koekjes al op
afstand te kunnen ruiken.
Verder schreef GA nog even die dingen op die belangrijk zijn bij het vieren
van Poeriem. Want daarop zou hij immers moeten letten. Hij noteerde:
o het twee maal luisteren naar het lezen van de Poeriemgeschiedenis,
voorgelezen uit de rol van Esther, de Me_illa; een keer 's avonds en een
keer overdag
o het geven van minstens twee soorten eten of drinken aan een vriend,
vriendin, overdag (misjlo'ach manot - sjlachmones)
o het geven van geld aan minstens twee arme mensen, overdag (mattanot
la'ewjoniem)
o het houden van een feestmaaltijd, 's middags
Zo onopvallend mogelijk ging GA de stad in. Hij liep, met z'n EO, OP en SP, langs de huizen waar joodse mensen woonden. Bereidde iemand het laainen-lezen van de Me_illa voor? Werd er alvast geld apart gelegd voor arme mensen? Stonden de huizen al vol met lekkernijen voor de eet- en drinkgeschenken? En waren de voorbereidingen voor de Poeriemmaaltijd al in volle gang?
`Het loopt nog beter dan vorig jaar!' begreep GA al gauw. Want met z'n electronisch oor, onderzeeërsperiscoop en snuffelpaal had hij direct gemerkt dat de voorbereidingen voor Poeriem goed liepen. Overal bleken de mensen bezig te zijn met ratels, sjlachmones en verkleden. Met Me_illa, kiesjeliesj en maskers. In gedachten, in woorden, in daden. En vooral aan de armen zou worden gedacht!
* * *
Na zijn tocht langs de huizen bezocht onze man nog een aantal winkels. Hij ging bakkerijen van Hamansoren binnen. En uitzendburo's van fruitmanden. Hij bezocht slijterijen van kosjere likeur. En ook in de joodse doe-het-zelf-zaak `De Twee Linkerhanden' zag GA dat Poeriem niet ongemerkt voorbij zou gaan. Dat bleek wel uit de folder waarin allerlei Poeriem-artikelen werden aangeprezen:
Vlakmachine - rolt deeg van Hamansoren nog dunner uit!
Poedersuikerbestrooier - 500 Hamansoren in één keer bestrooid!
Hamanshamer - met schuimrubber kop. Voorkomt in sjoel onnodig lawaai bij
het Hamankloppen!
Sjmoezmasker - garandeert stilte tijdens voorlezen Me_illa!
Vacuümmeter - handig tijdens Poeriemmaaltijd als antwoord op de brandende
vraag: `Kan er nog iets bij?'
Jaloeziewisser - voor dames die het betreuren dat zij minder mooi zijn
dan koningin Esther!
`Alleen een Tolerantiemeter ontbreekt nog in de verzameling,' dacht GA. `Wat zou ik die graag gebruiken. Vooral bij mensen die ànderen van intolerantie betichten...!'
* * *
Na zijn speurtocht langs de huizen en de winkels bezocht GA 613 ook nog de scholen en universiteiten. Op de scholen kregen de kinderen extra les in de sjmink- en verkleedkunde. Ze hielden wedstrijden in het sjlachmonesrennen. En ze leerden natuurlijk de geschiedenis, betekenis en wetten van Poeriem.
Onze Geheim Agent stelde de kinderen een paar vragen:
`Op welke datum valt Poeriem?'
`Op de 14e van de joodse maand Adar. En Poeriem Sjoesjan op de 15e.'
`Wanneer wordt er gevast als Poeriem op zondag valt?'
`De vastendag Ta'aniet Esther wordt dan naar de donderdag ervoor verschoven.'
`Wat wordt er op de Sjabbat vóór Poeriem extra uit de Tora
gelezen?'
`Parsjat Zachor. Dat gaat over het laffe en gemene volk Amaleek waar de
anti-semiet Haman toe behoorde.'
`Kan je de mitswot-voorschriften van misjlo'ach manot en mattanot la'ewjoniem
al op de avond van Poeriem vervullen?'
`Nee. Pas overdag geven we de Poeriem-lekkernijen aan vrienden/ vriendinnen
en het geld aan arme mensen. Tenzij deze mensen het echt eerder nodig
hebben.'
GA was heel tevreden. Je hoorde het: de kinderen hadden hun lesje geleerd.
* * *
Bij de universiteit deed onze man Poeriem-onderzoek in de laboratoria, collegezalen en koffiebars. En hij nam tussen de studenten plaats om te luisteren naar mevrouw Safa La'sjon, professor Perzische talen. `Zou zij over Poeriem spreken,' vroeg GA zich af.
`Wat is vrouw in het Perzisch?' Met deze vraag begon de professor haar
college.
Niemand gaf antwoord.
`Het oudperzische woord voor man is iesj,' verklaarde mevrouw La'sjon.
`Net als in het Hebreeuws. De oude Perzen beschouwden de vrouw als minderwaardig.
Dit in scherpe tegenstelling tot de joden bij wie de vrouw juist zo'n
belangrijke plaats inneemt!'
GA knikte instemmend. Dat de joodse vrouw belangrijk is, daar was hij
het helemaal mee eens.
Ook zijn vrouw dacht er zo over. Het was voortdurend het onderwerp van
haar gesprek.
`Voor de oude Perzen was de vrouw niet meer dan een niet-man,' vervolgde
mevrouw La'sjon haar betoog. `Niet in het oudperzisch wordt met de letter
l aangeduid. Denk maar aan de letter lamed in de Hebreeuwse woorden lo
(lamed alef) en al (alef lamed) die nee/niet betekenen. Vrouw in het oudperzisch
was dus l + iesj = liesj!'
De studenten waren sprakeloos. Zij bleven luisteren.
`Hiermee is nu eveneens een groot taalkundig vraagstuk opgelost,' ging
Safa La'sjon verder. `Het antwoord op de vraag waar het woord kiesjeliesj
vandaan komt, is nu eindelijk gevonden.'
De studenten en ook onze Geheim Agent keken de professor vol verwachting aan. Een mysterie ging opgelost worden en zij waren erbij...!
`De Perzische koning Achasjwerosj nodigden de mannen uit op het feest. Het was een sjadsjenfeest eigenlijk, een huwelijksmarkt voor singles. Want er liepen veel ongetrouwde mannen rond in Sjoesjan. En dus zei de koning: Mijne Heren! Zoek je een vrouw uit. Kies je liesj!'
Geheel onder de indruk verliet Geheim Agent 613 de collegezaal. `Wat
leren de studenten tegenwoordig veel!' dacht hij. `En wat is de leerstof
moeilijk!'
Hij moest terugdenken aan zijn eigen studietijd toen hij alleen maar eenvoudige
dingen had geleerd. Hogere en lagere wiskunde. Integraal en differentiaal.
Kosmografie. Beschrijvende meetkunde. Logaritmen.
* * *
In diepe gedachten verzonken (wat bij een Geheim Agent eigenlijk niet
mag voorkomen) liep onze man voort. Hij merkte niet dat hij weer in de
brede laan met veel bomen en groen en banken voor vermoeide wandelaars
was aangekomen waar hij een jaar eerder ook al was geweest. Hij zag niet
dat de bank waarop hij ging zitten vóór het beruchte Horro'R
Centre stond. Hij schrok pas op toen hij de stem van J. Tser in z'n electronisch
oor herkende.
`Het moet uit zijn met de heerschappij der joden!' hoorde GA zijn vijand
zeggen. `Alles hebben zij in handen! Overal willen zij de baas zijn!'
`Kunt u voorbeelden geven?' hoorde GA vragen.
`Let op hun invloed bij de media!' gaf Tser ten antwoord. `Wie zenden
in ons land radio- en t.v.-programma's uit? Ik zal het jullie zeggen.
Door de namen iets anders uit te spreken begrijpen jullie wat ik bedoel
met de enorme invloed van de joodse lobby:
- AVROhom. Hun eerste aartsvader!
- aVARAham. Idem!
- VePaR'O. En Pharao in het joods!
- KRO. De stam van het joodse werkwoord (om)roepen!
- vEroNIcA. Met ANIE erin wat ik betekent. Want dat is waar een jood uitsluitend
aan denkt!
- TROs. Met de A-status geeft dat het woord TORA!
Begrijpen jullie nu wat ik bedoel?!'
Onze Geheim Agent luisterde geschrokken. `Heeft Tser nog meer te zeggen?'
vroeg hij zich angstvallig af.
`Ook de kranten staan onder joodse invloed. Let maar weer op:
- vOlkskRAnT. Letters TORA!
- heT pAROol. Letters TORA!
- TROUw. Met de tweede O 's ochtends geleend van het avondblad Parool
geeft dat TOURO. Dat is hetzelfde als Tora!
En alsof dat alles nog niet genoeg is: de rabbijnen beweren al eeuwen
dat hun Tora DE WAARHEID verkondigt...!'
* * *
Zo snel mogelijk keerde GA 613 naar het Jeetser Tov Centre terug. `Gevaar!
Gevaar!' riep hij het gebouw binnensnellend. `De tweede Haman komt er
aan...!'
De chef stelde GA gerust: `De eerste Haman heeft ook niet zoveel succes
gehad! Dus maak je maar geen zorgen!'
En hij vervolgde: `Schrijf maar aan alle kranten je enthousiaste verslag
over de Poeriem voorbereidingen. Want dat werkt aanstekelijk. Met het
gevolg dat Poeriem dit jaar nòg vrolijker zal worden. Met 2x Me_illa
lezen. Met misjlo'ach manot-lekkernijen. Met giften voor de armen. Met
een feestmaaltijd temidden van vrienden. En vergeet niet déze belangrijke
boodschap er bij te zetten:
Wij zijn allemáál vrienden van elkaar!'
GEHEIM AGENT 613
ziet ze vliegen
GA was moe. Het kan zijn dat het kwam door de vele sjlachmonespakjes die hij met Poeriem had mogen verzorgen en rondbrengen. Het is ook mogelijk dat het kwam door de inspannende Pesachschoonmaak waarbij hij, naar joods gebruik, zijn vrouw zoveel mogelijk hielp. Hoe het ook zij, de vermaarde Geheim Agent van het Jeetser Tov Corps was moe. Heel moe. En daarom besloot GA die avond, een paar dagen voor Pesach, vroeg naar bed te gaan.
GA droomde. In zijn droom zag hij zich door de stad lopen. Speurend
naar zijn tegenstanders, de mannen van het Horro'R Centre.
Plotseling bleef onze Geheim Agent stokstijf staan. Hij sperde zijn ogen
open. Wijd. Wijder. Hij keek. Hij keek. Maar hij zag niet wat hij had
moeten zien. Want de plek waar gisteravond nog de sjoel had gestaan, was
leeg! De sjoel was verdwenen!!!
Alarm! Alarm!
Onze man besloot zo snel mogelijk naar huis terug te keren. Thuis zou
hij dan de chef in het Jeetser Tov Centre kunnen waarschuwen. `Vlug! Vlug!'
riep hij zichzelf toe. `Voor het te laat is! Want wat is een joodse gemeente
zonder sjoel?!'
Thuisgekomen belde GA onmiddellijk naar het hoofdkantoor. `Dringend!
't Is dringend!' riep hij de telefoniste toe. `Geef mij zo snel mogelijk
de chef!'
`Wat is er aan de hand?' hoorde hij even later vragen. 't Was de chef.
`De sjoel is verdwenen!' antwoordde GA, schreeuwend bijna. `Het gebouw
is finaal weg!'
`Heb je sporen van geweld gezien?' informeerde de chef. `Is er een explosie
geweest? Ligt er puin?'
`Ik heb daar niet zo op gelet,' moest GA 613 toegeven. `Ik ben zó
geschrokken dat ik niets anders heb gedaan dan naar huis rennen en u te
bellen.'
`Ga terug naar de plek waar de sjoel stond,' zei de chef. `Probeer zo
veel mogelijk te weten te komen. Doe dat zo onopvallend mogelijk. En,'
voegde de chef er nog aan toe, `let intussen ook op de andere sjoels.
Want wij mogen de mannen van J. Tser en diens Horro'R Centre geen tweede
kans gunnen!'
GA deed wat de chef hem had gezegd. Dat wil zeggen: hij wilde dat gaan doen. Maar het kwam er niet van. Want nog voor hij bij de plek van de verdwenen sjoel was gekomen, had hij al heel wat andere lege plekken gezien. Uit rijen eengezinswoningen waren huizen verdwenen. In flatgebouwen zaten gaten waar gisteren nog joodse mensen hun woning hadden gehad. En wat de sjoels betreft: er was er niet één meer over ...
Onze man was zo geschrokken en zo verdrietig ook, dat hij zijn tranen
niet kon bedwingen. Eerst zachter, toen luider, begon hij te snikken.
`Wat is er? Waarom huilt u?' hoorde GA plotseling vragen. Hij keek op.
Maar zag niemand.
`Sla uw armen uit en vlieg,' hoorde hij de stem weer spreken. `Alles zal
u duidelijk worden!'
Eigenlijk had onze man eerst moeten onderzoeken waar de stem vandaan kwam.
Dat mag je immers van een Geheim Agent verwachten. Ook in een droom. Maar
de stem had zo warm geklonken en zo bemoedigend ook, dat GA de zaak direct
vertrouwde. En dus sloeg hij zijn armen uit ... en, inderdaad, hij vloog!
* * *
Met krachtige armslagen bewoog GA zich voort. Een innerlijke kracht gaf de richting aan. En dat het de goede richting was bleek snel. Want al spoedig zag GA de sjoel en de huizen vóór zich in de lucht zweven. Allemaal in dezelfde richting: richting Israel.
Even later was GA bij zijn sjoel aangekomen. Hij ging naar binnen. Hij
deed zijn talliet-gebedskleed om, legde z'n tefillien-gebedsriemen en
dawende sjachariet, het ochtendgebed. Toen hij daarmee klaar was, zei
hij nog wat psalmen en leerde een stukje misjna uit de Mondelinge Leer.
Daarna keek hij weer naar buiten.
De reis ging snel. Beneden zich zag hij Venetië liggen, Italië.
`Dan hebben we de Alpen al gehad,' begreep GA. Een tijdje later zag onze
man, on his left hand side, het eiland Rhodos uit een diepblauwe Middellandse
Zee oprijzen. Dan kwam Cyprus. En daar werd de kustlijn van het Beloofde
Land zichtbaar. GA werd er opgewonden van. Hij voelde zijn hart bonzen.
Het was duidelijk dat er grootse dingen gingen gebeuren.
Eindelijk was GA met de sjoels en de huizen boven Jeroesjalajim aangekomen.
Ook andere sjoels en huizen kwamen van alle kanten aanzweven.
GA keek naar beneden. `Gaan we landen?' vroeg hij zich af. `Waar in de
stad is er plaats voor al deze sjoels en huizen?'
Onze Geheim Agent kreeg snel antwoord. Want ineens zag hij dat allerlei
gebouwen zich van de grond verhieven. Het waren gebouwen die eigenlijk
niet in Jeroesjalajim thuis hoorden. Ze zweefden weg in onbekende richting.
En even later voelde GA hoe zijn sjoel een zachte landing op Jeruzalemse
bodem maakte.
`Naar de Kotel, de Klaagmuur!' dacht GA. Hij verliet de sjoel. Buiten waren de straten vol mensen. Mannen, vrouwen, kinderen, die allemaal in de richting van de Har Habajit, de Tempelberg, liepen. Er heerste een heel bijzondere sfeer. Iedereen voelde dat er nòg grootsere dingen gingen gebeuren. Niemand durfde het te zeggen, maar het kòn gewoon niet anders zijn: De _e'oela, de Verlossing was begonnen. Nog even en de sjofar van de Masjie'ach, de Verlosser, zou worden gehoord...
Toe'oe'oet! Toe'oe'oet! Toe'oe'oet!
Het duurde even voor het tot GA doordrong. Wat hij hoorde was niet de
sjofar van de Masjie'ach. Het was de wekker die hem uit deze heel bijzondere
droom deed ontwaken. Jammer! Jammer!
GA stond op. Hij zei modè anie, om G.d te danken voor het weer
wakker worden, waste z'n handen, poetste z'n tanden, nam een douche en
kleedde zich aan. Diep in gedachten ging hij daarna naar sjoel.
Het gebouw stond er nog. Natuurlijk, want de vliegtocht was maar een droom
geweest.
Met meer aandacht dan anders zei onze Geheim Agent zijn gebeden. Vooral
de woorden van Welieroesjalajim ierega en van Et tsèmach dawied
sprak hij vol overgave uit. `Herbouw toch de stad Jeroesjalajim, oh G.d!
Laat de Masjie'ach nu eindelijk toch komen! Spoedig! Spoedig in ònze
dagen!'
Na de dienst vertelde GA zijn droom aan de rabbijn. Deze was er erg
van onder de indruk.
`Wat je gedroomd hebt, is voorspeld,' zei hij. `Alle heilige gebouwen,
de sjoels en de Tora-scholen, zullen in de dagen van de Masjie'ach met
ons mee naar Israel gaan!'
`En die gewone huizen waarvan ik droomde?' vroeg GA.
`Ook je eigen huis kan een heiligdom zijn,' antwoordde de rabbijn. `Zelfs
een kind kan van zijn eigen kamer een mini-tempel maken.
Oorspronkelijk verschenen de 18 hoofdstukken van Geheim Agent 613 in
de jeugdrubriek VOOR JOU van Hakehilla, het maandblad van de Joodse Gemeente
(N.I.H.S.) Amsterdam
Illustraties: Jacco Italiaander
Enkele illustraties zijn ontnomen aan het spel Scramble-Jewish Holiday
Game, verkrijgbaar bij Jad Achat.
Het toneelstuk Joodse Heldenmoed werd door de schrijver bewerkt en aan
het Nederlandse taalgebied aangepast.
Copyright © 1995 Rabbijn ing. I. Vorst