Verzoening
Door Rabbijn Smuel Katzman
Hoewel Gedalja een diep religieus mens was, was het zelden dat hij de Sjoel kon bezoeken. Hij woonde in een klein dorpje, niet alleen was er geen synagoge in het dorp, met uitzondering van zijn gezin woonden er geen andere joden in deze woonplaats.
Slechts een keer per jaar, ter gelegenheid van Jom Kipoer (Groot Verzoendag), bivakkeerde Gedalja met zijn gezin voor enkele dagen in een bijlokaal van de synagoge in een grotere dorp verderop.
Het was zeker een hoogtepunt in het jaar! Het vasten was geen punt, er was genoeg geestelijke voldoening om zelfs de fysieke honger te stillen. De inspiratie dat in deze eetmaal opgedaan werd, werkte de hele jaar door. Iedere jaar kijk hij er naar uit om het weer mee te mogen maken.
Naar mate dat Gedalje ouder werd, werd het toch steeds moeilijker voor zijn lichaam om de ijverigheid van zijn ziel bij te kunnen houden. Het inpakken, het reizen, op de grond slapen … voor een man die de zestig gepasseerd heeft is niet niks! Met name dit jaar, nu zijn vrouw er niet meer is…
Gedalje was daarom zeer blij met de mededeling van zijn zonen “Papa wij komen je ophalen!”
Zo zat Gedalje op de middag voor Jom Kipoer zonder zorgen lekker te lunchen. Het is een Mitswe om te eten op de dag voor Jom Kipoer, onze geleerden zeggen dat het verrekend wordt alsof men twee dagen gevast heeft! In het verleden kon hij deze mitswe niet voldoen, hij was altijd zo gespannen over de reis dat rustig eten eigenlijk onmogelijk was. Dit jaar beloofde echt een bijzondere jaar te worden. Gedalje was zo goed gestemd en dat kon hij niet voorbij laten gaan zonder een ‘Lechaim’ te maken op een (of misschien waren het meerdere) glaasje(s) schnaps.
***
De zonen van Gedalje hebben hun woord uiteraard gehouden, op de middag voor Jom Kipoer hebben ze de weg van hun dorp naar dien van hun vader afgelegd. Het klopt, ze waren niet precies op tijd… maar er was nog genoeg tijd om vervolgens naar de Synagoge te kunnen afreizen en ruim voor het begin van het ontzagwekkende dag te arriveren.
Hun vader kennende hadden ze verwacht dat Papa vol zenuwen op de stoep zou zitten te wachten… maar nee… de deur was dicht, er stonden geen koffertjes buiten… Het ergste was dat toen aanklopte werd niet eens gereageerd!
“Die oude man wordt steeds minder geduldig!” zei de oudste zoon “Hij kon zeker niet meer op ons wachten en is in zijn eentje vertrokken!”
Het was laat, er was geen tijd om te verliezen, dus besloten de jongens om snel richting de Synagoge af te reizen.
***
Gedalje doet zijn ogen open, hij ziet de resten van zijn middagmaal nog op tafel staan… hij kijkt uit het raam, hij ziet dat de schemering al begonnen is: “Gevald!” roept hij wanhopig uit “Het is Jom Kipoer! En ik zit hier in het dorp!”
De realiteit drong naar hem door, dit jaar zal hij Jom Kipoer in zijn eigen huis door moeten brengen. Anders dan iedere jaar zou hij dat magische moment, wanneer de Chazan Kol Nidree zingt op de zo bekende melodie, zal hij niet op een bankje in Sjoel zitten. In plaats daarvan, zit Gedalje thuis … zonder Chazan … zonder gebedenboek … zonder gemeente.
Radeloos hief hij zijn ogen op naar boven en richtte zich in gebed tot G‑d.
“Hemelse Vader!
“Mijn kinderen hebben beloofd om mij op te halen, dat hebben zij niet gedaan. Waarschijnlijk zijn ze het gewoon vergeten, of erger nog ze waren gewoon louw!
“Maar Vader, met mijn hand op mijn hart kan ik zweren; Ik neem het ze niet kwalijk. Ik ben teleurgesteld, maar niet boos. Ik vergeef ze!
“Het is mogelijk, Vader, dat Uw kinderen zijn Uw vergeten. Het is mogelijk dat ze in de loop van het afgelopen jaar U teleurgesteld hebben. Misschien hebben ze niet altijd echt hun best gedaan.
“Vergeeft U ook Uw kinderen zoals ik mijn kinderen heb vergeven?”