In het begin was G‑d dakloos en dus vroeg Hij Zijn volk een leuk optrekje voor Hem te bouwen. Waar staat dat geschreven? Nergens eigenlijk. Maar er staat wel geschreven dat G‑d via Moshe het volk opdraagt: Exodus 25:8 ועשו לי מקדש ושכנתי בתוכם En zij zullen Mij een heiligdom maken, zodat Ik te midden van hen kan wonen.
Nou is de vraag, was G‑d echt dakloos? Woonde Hij al niet te midden van hen? Hebben wij niet net in de parasha van vorige week gelezen over de openbaring op de berg Sinai en de tien geboden waar G‑d vanuit de hemel naar beneden kwam? Dus waarom heeft Hij dan plotseling een heiligdom nodig?
Het antwoord is, dat er een groot verschil bestaat tussen Sinai en het Heiligdom. Sinai is een openbaring wat het Joodse volk ‘van boven af’ overkwam. G‑d initieerde en voerde de ontmoeting uit. In deze hele gebeurtenis was het joodse volk eigenlijk ietwat passief. Alle donder en bliksem, fysiek zowel spiritueel, ‘overdonderde’ hen van Boven af.
Het Heiligdom, het Tabernakel, daarentegen, moest door het volk zelf gebouwd worden. Zij moesten vanaf het begin zelf het initiatief nemen. Van het verzamelen van fondsen tot in concreto, grove materialen, bouten en moeren, alles voor de constructie van de bouw van het Mishkan, een door mensenhanden vervaardigd gebouw.
Op de berg Sinai openden de hemelen zich voor de grootste en meest indrukwekkende sound en light show ooit. Het Joodse volk was volledig overdonderd en diep onder de indruk van het spektakel. Maar, zijzelf waren passieve ontvangers van een eenmalig, uniek cadeau van boven.
Om een Mishkan, Tabernakel te bouwen, was er een heel bouwplan nodig. Mannen, vrouwen, jong, en oud, iedereen stroopte de mouwen op. Weken en maanden van voorbereiding en hard werken gingen er aan vooraf. Ieder individu bracht betekenisvolle giften, plannen werden gemaakt, programma’s opgesteld, alles voor het ontwerpen en het daadwerkelijk bouwen van een heilig huis voor G‑d. Het is ons, het Joodse volk gelukt en daarom zijn het de mensen zelf die G‑d op deze wereld brachten.
Schijnbaar was het belangrijk voor het Joodse volk om te leren welke waarde G‑d aan zelfhulp, doe-het-zelf- spirituele projecten hechtte. Het is niet genoeg een beetje rond te hangen terwijl je wacht op buitengewone openbaringen, eenmalige bovennatuurlijke bezoekjes die G‑d ons verleent. Het is belangrijk voor ons om een infrastructuur te creëren, om de bouwstenen in eigen handen vast te pakken en Mij een heiligdom maken.
Of om het simpel te zeggen: Wachten wij op G‑d of wacht G‑d op ons?
G‑d heeft ons die kans gegeven. Bij de berg Sinai kregen wij een soort elektrische, spirituele shock. Een hoge dosis aan openbaring. Dat gaf ons voor eeuwig en altijd de mogelijkheid ‘hoger op te komen’. Maar dat was alleen het gereedschap dat Hij ons gaf. Wij hebben het vermogen onze connectie met G‑d te versterken. Maar na Sinai is het aan ons die band te strakker aan te trekken.
Echte openbaringen zijn zeldzaam. Hoewel er wel degelijk van die speciale momenten in ons leven zijn waarin wij de duidelijke aanwezigheid van G‑d in ons leven zien, kunnen wij niet blijven wachten op dat ene moment. Wij moeten zelf als het ware naar de Gamma en de Praxis gaan voor onderdelen, teneinde ons eigen persoonlijk heiligdom voor G‑d te bouwen om Hem zodoende te omarmen en Hem in ons leven en dat van ons gezin binnen te halen.
De Kotzker Rebbe was eens bij zijn leraar en vroeg hem: “waar is G‑d’’? Hij antwoordde: “Overal waar jij Hem toelaat”.
Shabbat Shalom
Leíloj nishmat Shimon Tovia ben Levi